3 voedselhypes en waarom ze niet werken

3 voedselhypes en waarom ze niet werken

Vorig artikel Volgend artikel

Wereldwijd gaan mensen massaal aan de goji-bessen, fruitsapjes en glutenvrije gerechten. Deze trends worden als gezond bestempeld en zijn vervolgens niet meer weg te slaan uit de media en recepten. Maar zijn deze hypes wel zo gezond?

De Voedselzandloper
Vruchtensapjes helpen tegen Alzheimer. Witte thee houdt je jong. Walnoten verkleinen de kans op een hartaanval. De Belgische Kris Verburgh bundelt dit soort adviezen in zijn boek De Voedselzandloper. Het boek is al 200.000 keer verkocht en is een grote hype in voedselland.

In zijn boek categoriseert Verburgh verschillende soorten eten van 'goed' naar 'slecht'. Voedsel wat je beter kan vermijden staat in de bovenste helft van de zandloper: frisdrank, suiker en vet, maar ook zuivel, rood vlees, brood, aardappelen, pasta en rijst. Wat wel mag is afgebeeld in de onderste driehoek: groene thee, soja, havermout, zalm, kip, walnoten, groente en fruit.

smoothies

Verburgh maakt deze zandloper om een langer en gezonder leven te leven, niet per se om af te vallen. Wie zijn advies volgt, verkleint de kans op kanker, hart- en vaatziektes, diabetes en dementie, claimt Verburgh.

Maar er is ook kritiek op de methode. "Wat te mooi is om waar te zijn, is zelden waar," reageert arts en epidemioloog Luc Bonneux op het boek. Bonneux vindt de adviezen in het boek 'pseudowetenschappelijke analyses over de eeuwige jeugd'. "Als Kris Verburgh beweert dat 'een portie walnoten de kans op een hartaanval met de helft vermindert', heeft hij de kleine lettertjes noch de commentaren gelezen. Cardiologen in de redacties van wetenschappelijke bladen reageerden ijzig en wezen er op dat de walnotenstudies waar Verburgh zich op baseert, zijn gefinancierd door de California Walnut Company."


Glutenvrij dieet
Een glutenvrij dieet wordt al langere tijd gevolgd door mensen met glutenintolerantie (coeliakie). Dit is hard nodig, omdat de kleinste hoeveelheid gluten hun darmen al ernstig kan aantasten. Ook verborgen gluten en kruisbesmetting van keukengerei kan al gevaarlijk zijn bij deze auto-immuunziekte.

Toch zijn er steeds meer Nederlanders zonder glutenintolerantie die gluten mijden. Mensen denken dat het gezond is om een glutenvrij dieet te volgen; ze zeggen zich er fitter door te voelen en hun sportprestaties te verhogen.

glutenvrij

Het is een overgewaaide hype uit de Verenigde Staten. Maar "een glutenvrij dieet is niet per definitie gezond" zegt Esther Melenberg, hoofd diëtetiek bij de Nederlandse Coeliakie Vereniging. "Op het moment dat je zelf gaat dokteren en bepaalde bestandsdelen uit je voedsel weert, kun je ernstige tekorten oplopen. Tarwe is namelijk goed voor de mens. Daarbij bevatten glutenvervangers vaak te veel vet, suiker of zout. Een drastisch dieet kan onder andere zorgen voor een tekort aan ijzer, jodium, vezels en vitamine B."

Ook is het vervelend voor de mensen die wel een ernstige glutenintolerantie hebben. In restaurants worden mensen met coeliakie niet meer serieus genomen en soms eten voorgeschoteld waar stiekem toch nog wat gluten in zitten. Terwijl zij er echt ontzettend last van krijgen.

Superfoods
Onze voorouders aten het en inheemse stammen in Brazilië zouden er ijzersterk van zijn geworden: superfoods. Producten als quinoa, goji-bessen, tarwegras, aloe vera en chia zaad houden je jong, gezond en slank.

Het woord 'superfood' duidt op voedingsmiddelen met 'buitengewone hoeveelheden voedingsmiddelen', zoals aanhangers het zeggen. Ze zouden daardoor niet alleen heel gezond zijn, maar ook een geneeskrachtige werking hebben. Goji-bessen bijvoorbeeld bevatten vitamine C, A, B1, B2, ijzer, koper, nikkel, chroom, magnesium, natrium, calcium en aminozuren. Dit zou goed zijn om kanker, cholesterol, seksuele stoornissen, diabetes en andere kwalen te voorkomen.

goji bessen

Maar zijn de superfoods echt zo super? "Mwaahh..," zegt een woordvoerder van het voedingscentrum. "Eigenlijk kan alles wel als superfood bestempeld worden." Nu zijn de goji-bessen hip in Nederland, terwijl de Amerikanen juist zweren bij oer-Hollandse boerenkool als superfood. In veel producten zitten veel vitaminen en voedingsmiddelen.

"De misvatting is dat het eten van heel veel goji-bessen ontzettend gezond is, maar dat is juist niet het geval," zegt de woordvoerder. "Die eenzijdigheid helpt niets. Dan krijg je niet alle voedingsstoffen binnen. Juist variatie in je voedsel is gezond."



Eet gevarieerd, niet te veel en sport genoeg. Dan kan het eigenlijk niet mis.

Nikki Mennen

Nikki Mennen is 22 jaar en schrijft als redacteur voor DutchCowgirls en Numrush. Interesse voor fotografie, lifestyle en grafische vormgeving.

Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies